Tarihçe

 ZİRAİ KARANTİNA ve KURUMUMUZUN TARİHCESİ

“Karantina”deyimi Latince “Quadraquinta” yani 40 sayısından gelmektedir. 1347’de Venedik’te ülkeye bulasmasından korkulan vebaya karsı, gelen gemiler 40 gün süreyle karaya yanaştırılmamış, açıkta bekletilerek kontrolden sonra yanaştırılmış ve bu isleme karantina denilmiştir. (MacKenzie 2001)

Önceleri sadece insanlarla ilgili salgın hastalıkların 40 günlük inkübasyonunu (hastalıgın ortaya çıkması için geçmesi gerekli gün sayısı) kapsayan bu kavram, zamanla hayvan ve bitki hastalıkları için de kullanılmaya başlanmıştır.

Böylece bugünkü anlamıyla her türlü bitki ve bitkisel materyalin ülkeye giriş ve çıkısındaki kontrollerinin yapıldığı uygulamalar bütünü olan Zirai Karantina çalışmaları ortaya çıkmıştır. Artık bugün bu çalışmalar bütün ülkelerce benimsenmiş, kanun ve yönetmeliklerle düzenlenmiştir.

Ziraî Karantina; Bitki sağlığı açısından zarar oluşturabilecek organizmalar esas alınarak, her türlü bitki ve bitkisel kökenli materyalin ülkeye giriş, çıkış ve ülke içinde dolaşımında uygulanan ve kanun ve yönetmeliklere dayalı olarak yapılan muayene, kontrol ve diğer faaliyetleri kapsayan teknik çalımsalar bütünüdür.

Türkiye’de Ziraî Karantina’ya karsı ilk işlem, 1875 yılında Sadaret Makamı’ndan yazılan bir yazıda Filokseralı yerlerden gelecek asma çubuklarının ülkeye sokulmamasının emredilişidir. Ziraî karantina faaliyetleri, önceleri Ziraat Müdürlüğü bünyesinde Gümrük Karantina laboratuarı tarafından yürütülmekte iken, 1953–1957 yılları arasında “Ziraî Karantina ve Fumigatuarlar Mütehassıslığı” tarafından yürütülmüştür.

Daha sonra “Ziraî Karantina ve Fumigatuar Müdürlüğü” olarak ayrı bir kuruluş statüsü kazanmıştır. İl Müdürlükleri 1966 yılından itibaren Bölge Ziraî Karantina Müdürlüğü olarak görevini sürdürmüştür. 1985 yılında Bakanlığımız bünyesindeki yeni düzenlemeler doğrultusunda bugünkü şeklini alarak Ziraî Karantina Müdürlüğü adı altında İl Tarım Müdürlüğü’ne bağlı kuruluş olarak devam etmiş ve son olarak ;Zirai Karantina Müdürlüklerine 28.12.2006 tarihli Bakanlık Oluru ile doğrudan bağlı kuruluş statüsü verilmiştir.

Bu karar üzerine Trabzon Zirai Karantina Müdürlüğü, 02.06.2000 tarihinde Vilayet oluru ile resmen kuruluşu tamamlamıştır. Kuruluş tarihinden, 28.12. 2006 tarihine kadar İl Tarım Müdürlüğü’ne bağlı kuruluş olarak hizmet vermiştir. Kurumumuz, 28.12.2006 tarihli Bakanlık Oluru ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’na doğrudan bağlı kuruluş olarak hizmet vermeye başlamıştır.

Bakanlığımız 03.06.2011 tarih ve 639 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı” olarak yeniden yapılandırılmıştır.

Trabzon Zirai Karantina Müdürlüğü 03.06.2011 tarihinden itibaren de Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına, doğrudan bağlı kurum olarak görevlerini sürdürmektedir.