ISPM Standartları

ISPM12

 

  

BİTKİ SAĞLIK TEDBİRLERİ İÇİN ULUSLARARASI STANDARTLAR   

 

 

1.1.Bitki sağlık sertifikalarının amacı: Bitki sağlık sertifikaları ithalatçı ülkenin bitki sağlık ithal taleplerini karşılayan bitki, bitki ürünleri  ve diğer düzenlenmiş maddeleri  bildirmek için düzenlenir, onay beyanına  uygundur. Aynı zamanda bitki sağlık sertifikaları diğer ülkelerde re-export sertifikasyonunu  desteklemek için düzenlenebilir. Bitki sağlık sertifikaları sadece bu amaçlar için düzenlenmelidir.

1.2. Bitki sağlık sertifikalarının çeşitleri ve formları:

IPPC ekinde iki çeşit sertifka bulunmaktadır. İhracat amaçlı   ''bitki sağlık sertifikası (bu standartın ek1'ine bakınız) ve  re-export amaçlı  bitki sağlık sertifikası ( bu standartın ek2'sine bakınız).

İhracat amaçlı bitki sağlık sertifikası  genellikle menşe ülkenin bitki koruma ofisleri tarafından düzenlenir. İhracat amaçlı bir bitki sağlık sertifikası onay beyanı, ek deklerasyonlar ve işlem  kayıtlarıyla  ihracat amaçlı malı tanımlar, malın bitki sağlık statüsünün bitki sağlık ithal isteklerini karşıladığını beyan eder. İhracat amaçlı bir bitki sağlık sertifikası, belirli re-export durumlarda bitki, bitki ürünleri ve diğer düzenlenmiş maddeler için, malın  bitki sağlık statüsünün re-export ülkesi tarafından tespiti halinde (örneğin inspektör tarafından tespitinde) düzenlenebilir.

Re-export amaçlı bir bitki sağlık sertifikası  re-export ülkenin bitki koruma organizasyonu tarafından sevkedilen maldaki eşyanın sözkonusu ülkede doğasını değiştirmek için yetiştirilmemiş veya işlenmemiş olması ve orada sadece ihracat amaçlı orijinal bitki sağlık sertifikası veya onaylı bir kopyasının mevcut olması halinde düzenlenebilir.  Re-export amaçlı bitki sağlık sertifikası ihracatçı ülkede düzenlenen bitki sağlık sertifikasıyla bağlantılı olup re-export ülkede ortaya çıkabilecek bitki sağlık statüsündeki değişiklikler dikkate alınır

İki çeşit bitki sağlık sertifikasının düzenleme prosedürleri ve sistemleri  geçerliliklerinin   aynı olduğunu  garanti eder.

IPPC V.madde 2'ye göre , IPPC model bitki sağlık sertifikaları standart ifadeleri sağlar ve takiben bitki sağlık sertifikası hazırlanır. Kolaylıkla tanınan ve gerekli bilgilerin rapor edildiği bitki sağlık sertifikalarının standardizasyonu tutarlılığını sağlamak için gereklidir. Ulusal bitki koruma ofisleri ihracat amaçlı bitki sağlık sertifikaları tek format  ve re-export  amaçlı bitki sağlık sertifikaları için tek format kullanımını teşvik eder ve bitki sağlık sertifikasının bir örnek formatını  uluslararası bitki sağlık portalı ( https://www.ippc.int) da  sahtesini  önlemek  için bulundurur.

Bitik sağlık sertifikaları kağıt formunda veya  ithalatçı ülkenin ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından kabulu halinde elektronik form halinde olabilir.

Elektronik bitki sağlık sertifikaları kağıt formdaki bitki sağlık sertifikalarıyla ifade ve bilgi olarak eşit olup, onay beyanı içermeli , onaylanmış ve güvenilir elektronik yollarla ihracatçı ülkenin ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından ithalatçı ülkenin ulusal bitki koruma organizasyonuna iletilmelidir. Elektronik bitki sağlık sertifikaları sonraları elektronik ortam dışında dağıtılabilecek kağıt formların diğer elektronik oluşumlarını  veya  metin işlemeyi  meydana getirmemeli ve kağıt sertifikanın elektronik versiyonu e-mail vb. yollarla transfer edilmemelidir.

NPPO   bitki sağlık sertifikaları üzerinde değişiklik yapılmasına karşı  özel kağıtlar, filigranlar  özel baskı (gizli damgalar), veya özel baskı gibi güvenlik tedbirleri uygulamalıdır. Elektronik sertifika düzenlenmesi  halinde uygun emniyet  tedbirleri uygulanmalıdır.

Bitki sağlık sertifikaları tüm talepler karşılanana, ihracatçı  veya re-export ülkenin ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından tarihli, imzalı , mühürlü,damgalı,tasdikli, işaretli  olana kadar veya elektronik olarak  tamamlanana kadar geçerli değildir.

1.3 Bitki sağlık sertifikası ekleri

Bitki sağlık sertifikasında istenilen bilgilerin formdaki mevcut boşluklardan taşması halinde, ek belge eklenebilir. Ekdeki bilgiler sadece bitki sağlık sertifikasında istenilenleri içermelidir. Ekdeki bütün sayfalar bitki sağlık sertifikalarının  numaralarını taşımalı , bitki sağlık sertifikasında olduğu gibi aynı tarihli, imzalı ve damgalı olmalıdır. Bitki sağlık sertifikaları uygun bölümlerde eklere  atıfta bulunmalıdır.Eklerin bir sayfadan fazla olması halinde sayfalar numaralandırılmalıdır, ve sayfa sayıları bitki sağlık sertifikasında belirtilmelidir. CITES sertifikaları gibi diğer evraklar bitki sağlık sertifikalı malla eklenmelidir bu çeşit belgeler  bitki sağlık sertifikasına ne ek olarak ne de referans olarak düşünülmelidir.

1.4 Elektronik bitki sağlık sertifikaları

Elektronik bitki sağlık sertifikaları ithalatçı ülkenin ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından kabul edilmesi halinde düzenlenebilir.

Elektronik bitki sağlık sertifikası kullanımında NPPO  standardize edilmiş dil, mesaj yapısı ve değişim protokolleri oluşturan  sistem geliştirmelidir. Ek 1, standardize dil, mesaj yapısı ve değişim protokolleri için rehber  durumundadır.

Elektronik bitki sağlık sertifikaları aşağıdaki koşullara bağlı olarak  kullanılabilir:

-Düzenlenme modu, iletim  ve güvenlik seviyesi ithalatçı ülkenin bitki koruma ofisi ve dahil olan diğer ülkelerin ilgili bitki koruma ofisleri tarafından kabul edilir olması

-Sağlanan bilginin IPPC model bitki sağlık sertifikalarıyla tutarlı olması

-Bitki sağlık sertifikasının amacının  uluslararası  bitki koruma konvensiyonu altında gerçekleştirilmesi

-Sertifikayı düzenleyen ulusal bitki koruma organizasyon  biriminin  yeterli  düzeyde kurulmuş ve onaylı olması

1.5.İletim tarzı

Bitki sağlık sertifikaları yüklemeye eklenmelidir. Bitki sağlık sertifikaları ayrı olarak mektup ve ithalatçı ülke tarafından kabul edilen  diğer yollarla iletilebilir. Elektronik bitki sağlık sertifikası direkt olarak ilgili ulusal bitki koruma organizasyonunudaki memurlara ulaşması halinde geçerlidir. Tüm durumlarda bitki sağlık sertifikaları yüklemenin vardığı ithalatçı ülkenin ulusal bitki koruma organizasyonlarında geçerlidir.

1.6. Geçerlilik  süresi

Yüklemelerin  bitki sağlık sertifika statüsü  bitki sağlık sertifikasının düzenlenmesinden sonra değişebilir bu nedenle ihracatçı ve re-exporting ülkenin ululsal bitki koruma organizasyonları düzenlemeden sonra ve ihracattan önce bitki sağlık sertifikalarının geçerlilik süresini sınırlamaya karar verebilir.

İhracatçı ve re-export ülkenin ulusal bitki koruma organizasyonu durumu değerlendirebilir ve ihracat ve re-export öncesi kontamine olan ve enfekte olan olası sevkiyatları dikkate alarak  ihracattan önce uygun geçerlilik süresini  belirlyebilir.  Bu çeşit olasılıkları ambalajlama (mühürlü karton kutu veya  bağlanmamış ambalajlar) ve depo ortamı (hava girişi var veya kapalı), mal ve nakil çeşidi, dönem ve zararlı çeşidi etkileyebilir. İhracat amaçlı bir bitki sağlık sertifikası re-export düzenlemek için bu süreden sonra kullanılabilir, yüklemede bulaşma  riski bulnmadığı malların ithalatçı ülkenin bitki sağlık ithal isteklerini yerine getirdiği temin edilir.

İthalatçı ülkenin bitki koruma organizasyonu  bitki sağlık sertifikasının geçerli kalması için bitki sağlık ithalat istekleri nin bir parçası olarak  süre  koşulu koyabilir.

2. Düzenlenen bitki sağlık sertifikalarıyla  alınan önlemler

2.1.Bitki sağlık sertifikalarının onaylı  kopyaları

Onaylı kopya  orjinal bitki sağlık sertifikasının kopyasıdır  (onay imzalı, tarihli ve damgalı)ulusal bitki koruma organizasyonu orjinal bitki sağlık sertifikasının gerçek temsili kopyası olduğunu bildirir.İhracatçı tarafından istek üzerine düzenlenebilir. Orjinalin yerini almaz. Bu çeşit kopyalar eses olarak re-export amaçlıdır.

2.2. Bitki sağlık sertifikalarının değişimi

Sevkiyat için düzenlenen bitki sağlık sertifikaları ihracatçı talebi halinde değiştirilebilir. Bu sadece düzenlenen bitki sağlık sertifikasınını zarar görmesi , adres değişikliği,  girişi noktası veya varış ülkesinin değişmesi, kayıp veya yanlış bilgi hali gibi durumlarda yapılmalı, ülkenin bitki koruma organizasyonu tarafından düzenlenmelidir.

Tüm durumlarda düzenleyen ulusal bitki koruma organizasyonu ihracatçıdan sevkiyat için düzenlenmiş  orjinal bitki sağlık sertifikasını ve onaylı kopyalarını iade etmesini talep  etmelidir.

Bitki sağlık sertifikasının değişimi ile ilgili diğer istekler:

-Bitki sağlık sertifikaları değişim için iade edilir, düzenleyen ülkenin bitki koruma organizasyonu tarafından muhafaza ve iptal edilmelidir. Yeni bitki sağlık sertifikları değiştirilen sertifika ile aynı numarayı içermemeli dir. Orjinal sertifika numarası  tekrar kullanılmamalıdır.

-Önceden düzenlenen bitki sağlık sertifiklarının iptal edilmemediği,muhafaza edilmediği ve kaybolması veya diğer ülkede olması gibi gerekçelerle ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından kontrol edilmediği zaman, ulusal bitki koruma organizasyonu değişim sertifikasının düzenlenmesinin uygunluğuna karar verebilir. Yeni bitki sağlık sertifikası değiştirilen sertifikayla aynı sayıyı içermemeli fakat ek deklerasyon olarak  ''bu sertifika değiştirilmiş ve .......tarihde düzenlenen bitki sağlık sertifika numarası iptal edilmiştir'' ibaresini içermelidir.

2.3. Bitki sağlık sertifikasındaki düzeltmeler

Bitki sağlık sertifikasınını geçerliliği konusuna belirsizlik yaratmasından dolayı değişikliklerden kaçınılmalıdır. Fakat değişikliklerin gerekli olması halinde sadece ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından düzenlenen  orjinal bitki sağlık sertifikası üzerinde yapılmalıdır. Değişiklikler asgari düzeyde olmalı , ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından  mühürlü, tarihli ve tasdik imzalı olmalıdır.

3. İthalatçı ülkeler ve ulusal bitki koruma organizasyonunun düzenlediği

İthalatçı ülkelerin bitki koruma organizasyonları bitki sağlık sertifikasını sadece düzenlenmiş  maddeler için isteyebilir.  Bunlar genellikle bitkiler ve  bitki ürünleridir fakat boş konteynerler, araçlar ,bitki sağlık önlemlerinin teknik olarak gerekçe gösterildiği bitkiler haricindeki  organizmaları içerebilir.

İthalatçı ülkelerin bitki koruma organizasyonları, düzenlenmiş zararlı girişi veya diğer maddeler için potansiyel teşkil etmeyen bitki sağlık önlemleri gerekmeyn  yerlerde  işlem  görecek bitki ürünleri için bitki sağlık sertifikası istememelidir  ( bakınız IPPC madde VI.2 ve ISPM 32:2009).

Ulusal bitki koruma organizasyonları istenilen bitki sağlık sertifikası  teknik onayında görüş ayrılıkları olması halinde iki taraflı olarak danışmalıdır. Bitki sağlık sertifikası istekleri şeffaflık prensiplerine ,ayrımcılılk yapmamaya, gereksinim ve teknik onaya uymalıdır ( bakınız ISPM 1:2006).

3.1 Kabul edilmeyen bitki sağlık sertifikaları

İthalatçı ülkenin bitki koruma organizasyonu, geçersiz veya sahte olduklarını tespit ettikleri sertifikaları kabul etmemelidirler. Sertifika düzenleyen otoriteler, kabul edilmeyen veya şüpheli dokümanlarla ilgili olarak mümkün olan en kısa sürede bilgilendirilmelidirler (bkz. ISPM Yayım No. 13). İthalatçı ülkenin bitki koruma organizasyonu  bitki sağlık sertifikasının kabul edilemeyeceği konusunda şüphe duyması halinde sağlık sertifikasının geçerliliğini tespit için ihracatçı veya re-export ülkenin bitki koruma organizasyonuna işbirliği talep edebilir. İhracatı yapan ülkenin bitki koruma orhganizasyonu  gerektiği zaman düzeltici işlem yapmalı  ve ilgili otorite tarafından düzenlenen bitki sağlığı sertifikalarıyla ilgili olarak yüksek seviyede bir güvenin oluşması için sistemleri yeniden gözden geçirmelidir.

 

3.1.1.  Geçersiz bitki sağlık  sertifikaları

 

Bitki sağlık sertifikları aşağıdaki belirtilen sebeplere sahip olmaları halinde geçersizdir:

-tamamlanmamış veya yanlış bilgi

-yanlış veya yanıltıcı bilgi

-çelişkili veya tutarsız bilgi

        -örnek sertifikaya uygun olmayan kelime ve ifadelerin kullanılması

          -yetkili olmayan kişiler tarafından eklenmiş bilgi

-onaylanmamış (mühürlenmemiş, tarih atılmamış veya tasdik imzasız)

-re-export amaçlı onaylı kopya olarak kullanmadığı sürece geçerlilik süresi sona ermiş olanlar

          -okunaksız

          -tasdik edilmemiş kopyalar

 -ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından gayri resmi  transfer tarzıyla iletimi (sadece elektronik bitki sağlık sertifikları için)

 -ithalatı yasaklanan bitki, bitki ürünleri ve diğer düzenlenmiş maddeler için bitki sağlık sertifikası

 

Aynı zamanda bitki sağlık sertifikasını reddetmek veya ek bilgi talep etmek için sebepler bulunmaktadır.

3.1.2 Sahte bitki sağlık sertifikaları

 

       sahte sertifikalar tipik olarak aşağıdakileri içermelidir:

         -resmi olmayan formlarla düzenlenmiş olanlar

-tarih atılmamış, damgalanmamış, mühürlenmemiş, ve düzenleyen NPPO tarafından  imzalanmamış olanlar

         -resmi kamu görevlileri tarafından düzenlenmemiş olanlar

Ulusal bitki koruma organizasyonunun düzenlediği bitki sağlık sertifikaları  değiştirilmeye karşı korunmalıdır.Elektronik bitki sağlık sertifiklarında değiştirilmeye karşı korumalar elektronik sertifikasyon mekanizmasının bir öğesidir. İhracatçı ülkenini bitki koruma organizasyonu uygunsuzluk bildiriminde düzeltici önlemler almalıdır. 

 

  • - NPPO tarafından izin verilmemiş olanlar
  • - Sertifikayı düzenleyen NPPO tarafından kullanılmasına izin verilmeyen formlarla düzenlenmiş olanlar
  • - NPPO tarafından yetkilendirilmemiş kişiler veya örgütler veya diğer kuruluşlar tarafından düzenlenmiş olanlar
  • - Yanlış veya yanıltıcı bilgiler içerenler.

 

3.2.Bitki sağlık sertifikalarının hazırlanması ve düzenlenmesi için  ithalat istekleri

İthalatçı ülkeler genellikle ithalat isteklerini belirtirler, bu istekler bitki sağlık sertifikalarının hazırlanması ve düzenlenmesinde dikkate alınmalıdır. İthalatçı ülkenin talepleriyle ilgili örnekler:

-bitki sağlık sertifikaları özel bir dilde veya listelenen dillerden biriyle tamamlanır. (fakat, ülkeler FAO'nun resmi dillerinden birini, tercihen İngilizceyi kabul etmesi için teşvik edilir)

-ithalatçı ülkeler inspeksiyon veya işlemden sonra sertifikanın düzenlenmesi için izin verilen süre ve bitki sağlık sertifikası düzenlenmesi ve malın ihracatçı ülkeden ayrılması  arasındaki süreyi belirleyebilir

-bitki sağlık sertifikaları daktilo veya el yazısıyla okunaklı büyük harflerle tamamlanmalıdır

-malın tanımında ölçü birimleri ve diğer bildirilen miktarlar kullanılmalıdır.

4. Bitki sağlık sertifikasının hazırlanması ve düzenlenmesi hakkında   spesifik hususlar

Bitki sağlık sertifikaları sadece teknik olarak kalifiye ve ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından tam yetkilendirilmiş kamu memurları tarafından düzenlenir.

Bitki sağlık sertifikaları bitki sağlık ithalat isteklerini karşılaması halinde düzenlenir.

Bitki sağlık sertifikaları sevkiyatı  tanımlayan gerekli bilgileri içermelidir.

Bitki sağlık sertifikaları sadece bitki sağlık konularıyla ilgili bilgileri  içermelidir. Bitki sağlık istekleri dışındaki hayvan veya  insan sağlığı konuları, pestisit kalıntıları, radyoaktivite, akreditif gibi ticari bilgi, kalite  vb.  beyanatları içermemelidir.

Bitki sağlığı sertifikaları ile bitki sağlığı sertifikalarıyla ilgili olmayan belgeler ( örnek; akreditifler, hamule senedi, CITES [Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme] sertifikaları) arasında karşılıklı referansın/ilginin sağlanabilmesi için bitki sağlığı sertifikasına, bitki sağlığı sertifikasının karşılıklı referans sağlanması gereken ilgili belgenin/belgelerin kimlik kodu, simgesi veya numarası/numaraları ile bağlantısını kuran bir not iliştirilebilir. Bu tür bir not sadece gerekli olduğunda iliştirilmeli ve bitki sağlığı sertifikasının resmi bir cüzü olarak düşünülmemelidir.

Bitki sağlığı sertifikaları ile ilgili  tamamlanmalıdır. Yetki dışındaki  eklemeleri önlemek için giriş yapılmayan bölümlerin yok ibaresi yazılarak veya  çizgi çekilerek satır boşlukları  kapatılmalıdır.

Re-export yüklemeler için  menşe ülkeden spesifik bilgiler gerekebilir; fakat bu bilgiler ihracat amaçlı bitki sağlık sertifikasında bulunmayabilir (örn:ihracat amaçlı bitki sağlık sertifikasyonunun ek deklerasyonunda spesifik bilgi eksikliği; veya re-export yapılan ülke tarafından talep edilmeyen ihracat amaçlı bitki sağlık sertifikası). Bu tür durumlarda spesifik bitki sağlık ithalat istekleri re-export yapılan ülke tarafından karşılanmayabilir, re-export için bitki sağlık sertifikası düzenlenmeyebilir. Ancak aşağıdaki koşullara başvurulmalıdır:

-re-export yapılan ülke tarafından talep edilen ihracat amaçlı bitki sağlık sertifikası ,ihracatçıların talebi üzerine, menşe ülkenin bitki koruma organizasyonu re-export ülkenin  isteklerini karşılayan ek bitki sağlık bilgilerini sağlayabilir (örn: yetiştirme dönemi inspeksiyon sonuçları). Bu çeşit bilgiler re-export amaçlı bitki sağlık sertifikalarının düzenlenmesi için gereklidir. Bu bilgi ek deklerasyon bölümünde 'ek resmi bitki sağlık bilgisi' başlığı altında yeralmalıdır ( bölüm 5 ' bakınız).

  -İhracat amaçlı bitki sağlık sertifikasının re-export yapılan ülke tarafından talep edilmediği yerlerde, ihracatçı isteği üzerine, menşe ülkenin ulusal bitki koruma organizasyonu yine de ihracat için bitki sağlık sertifikası düzenleyebilir. Bu sertifika  diğer ülkelere  re-export amaçlı sevkiyatlarda, re-export  bitki sağlık sertifikasının düzenlenmesi için ek bitki sağlık bilgisi sağlamaktadır .

Yukarıdaki her iki durumda da re-export ülkesi yollanan malın içeriğini, bulaşmaya bağlı  risk olmadığını garanti etmelidir.

Bitki sağlık sertifikaları sevkiyattan önce düzenlenmeli, fakat aşağıdaki şartlar halinde sevkiyattan  sonra düzenlenebilir:

-sevkedilen malın bitki sağlık güvenliği garanti edilir

-ihracatçı ülkenin ulusal bitki koruma organizasyonu,bitki sağlık ithalat isteklerinin yerine getirilmesi için gerekli  numune alma, inspeksiyon ve muamele işlemlerini ,malın sevkiyatından önce üstlenir.

Bu kriterlerin karşılanmaması halinde bitki sağlık sertifikaları düzenlenmemelidir.

5.    Bitki sağlığı sertifikalarının tamamlanması için gerekli şartlar

       (Kalın yazılı başlıklar örnek sertifikanın kısımlarına atıf yapmaktadır)

 

       Bitki sağlığı sertifikasının belirli kısımları aşağıda açıklanmıştır:

 

No.____________

Bu sertifikanın kimlik numarasıdır. Bu numara, "geriye doğru iz sürme"ye imkan verecek, denetimleri kolaylaştıracak ve kayıt tutulmasına hizmet edecek bir kimlik sistemiyle bağlantılı bir başka eşi olmayan tek bir seri numarası olmalıdır.

 

_________________ Bitki Koruma Organizasyonu

Bu kısımda resmi organizasyonun ve sertifikayı düzenleyen ülkenin adlarının yer alması gerekmektedir. Matbu formun bir parçası değilse NPPO'nun (Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu) adı buraya ilave edilebilir.

 

KİME: _____________ Bitki Koruma Organizasyonu/Organizasyonları

Buraya ithalatı yapan ülkenin adı girilmelidir. Bitki sağlığı sertifikası bulundurma şartı dahil olmak üzere belirli transit şartları olan bir ülke topraklarından transit sevkıyatların yapılması halinde hem ithalatçı ülkenin, hem de transit yapılan ülkenin adları birlikte girilebilir.Her ülkenin ithalat ve/veya transit düzenlemeleriyle ilgili şartların yerine getirilmiş olması ve uygun şekilde gösterilmesinin sağlanmasına dikkat edilmelidir. Sevkıyatın ithal edilip bir başka ülkeye yeniden ihraç edilmesi durumlarında, her iki ülkenin ithalat düzenlemeleriyle ilgili şartların karşılanmış olması kaydıyla her iki ithalatçı ülkenin adına burada yer verilebilir.

 

Bölüm I. Sevkıyatın Tanımlanması

 

İhracatçının adı ve adresi:_____________________

Bu bilgi, ihracatçı NPPO tarafından "geriye doğru iz sürmek" nü ve denetimini sağlaamak üzere sevkıyatın kaynağını tanımlamaktadır. Ad ve adresin ihracatçı ülkede olması gerekmektedir. İhracatçının yabancı adresli bir uluslararası şirket olması halinde, ihracatçının ihracat yapılan ülkedeki yerel bir acentası veya nakliyecisinin adı ve adresi kullanılabilir.

 

Sevkıyat alıcısının beyan edilen adı ve adresi:­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­________________________

Alıcının adı ve adresine, ithalatçı NPPO'nun sevkıyatın kime yapıldığını doğrulayabilmesi için yeterli ayrıntıyla burada yer verilmelidir. İthalatçı ülke adresin ithalatçı ülkede bir yer olmasını talep edebilir.

 

 

Ambalajların sayısı ve açıklaması:________________________

Bu bölümde ithalatçı ülke NPPO'sunun sevkıyatın ve onu oluşturan unsurların kimliğini belirlemesi ve gerekiyorsa büyüklüklerini doğrulamasına imkan sağlayacak şekilde yeterli ayrıntıya yer verilmelidir. Konteyner ve/veya tren vagon numaraları ambalajla ilgili açıklamaya geçerli ilaveler olup biliniyorlarsa buraya dahil edilebilir.

 

Ayırt edici işaretler:_______________________

Bu noktada ayırt edici işaretler bitki sağlığı sertifikasında veya damgalı/kaşeli ve imzalı olarak sertifika ilişiğinde gösterilebilir. Çuvallar/paketler, kartonlar veya kaplar üzerinde ayırt edici işaretlere sadece sevkıyatı tanımlamada yardımcı olduklarında yer verilmelidir. Girilecek bilgi yoksa, "Non/Yok" ibaresi yazılmalı veya o satır bloke edilmelidir (sonradan sahte ilaveleri önlemek için).

 

Menşe yeri:_______________________

Bu, sevkıyatın bitki sağlığı statüsü kazandığı yeri - örneğin; sevkıyatın muhtemelen zararlılar tarafından istila veya kontaminasyona maruz kaldığı yer - ifade etmektedir. Normal olarak burası malın yetiştirildiği yer olacaktır. Söz konusu mal depolanmış veya taşınmış ise bitki sağlığıyla ilgili statüsü yeni yerleşimin sonucu olarak belirli bir süre zarfında değişebilir. Bu gibi durumlarda malın yeni yeri menşei olarak kabul edilebilir. Belirli koşullar altında bir mal bitki sağlığı statüsünü birden çok yerde kazanmış olabilir. Bir veya daha çok yerden zararlıların işe karıştığı bu durumlarda NPPO'lar mala bitki sağlığı statüsünü vermiş olan durumu en doğru şekilde hangi menşe yeri veya menşe yerlerinin tanımladığı konusunda karar vermelidirler. Bu durumlarda her bir yer beyan edilmelidir. Birden çok menşe ülkesi olan karışık tohum partilerinde olduğu gibi istisnai durumlarda olası bütün menşe yerlerinin bildirilmesinin gerekli olduğu not edilmiştir.

 

Ülkeler bu bölümde "zararlılardan ari bölge"sinin, "zararlılardan ari üretim yeri"nin veya "zararlılardan ari üretim alanı"nın yeterince ayrıntılı olarak belirtilmesini isteyebilirler. Durum ne olursa olsun, en azından menşe ülkenin belirtilmesi gerekmektedir.

 

Beyan edilen sevk yolu ve araçları:__________________

"Deniz, hava, karayolu, demiryolu ve yolcu" gibi terimler kullanılmalıdır. Biliniyorsa geminin adı ve seyahat numarası veya uçağın uçuş numarası dahil edilmelidir.

 

Beyan edilen giriş noktası:_________________________

Bu nokta, malın en son ulaşacağı ülkedeki ilk varış noktası, ya da bu bilinmiyorsa ülkenin adı olmalıdır. "KİME:" bölümünde bir ülkeden daha fazlası yer almışsa ilk ithalatçı ülkenin giriş noktası belirtilmelidir. Sevkıyatın bir başka ülkeden sadece transit geçmesi halinde malın en son ulaşacağı ülkedeki giriş noktası yazılmalıdır. "KİME:" bölümünde transit geçilen ülkenin de adı da yer almışsa, malın en son ulaşacağı giriş noktasıyla birlikte transit ülkenin giriş noktası da buraya yazılabilir (örneğin B noktası tarikiyle A noktasına).

 

 

Ürün adı ve beyan edilen miktar:_____________________

Burada verilen bilgiler, ithalatçı ülkedeki görevlilerin sevkıyat içeriğini yeterli ölçüde doğrulamalarına imkan verecek şekilde malı ve mümkün olduğunca doğru biçimde ifade edilen miktarını yeterli olarak tanımlamalıdır (meyve, dikim bitkileri v.s. gibi mal sınıfını içermelidir). Kimlik tanımlamasını kolaylaştırmak için uluslararası kodlar kullanılabilir (örneğin; gümrük kodları) ve uygun olan yerlerde uluslararası kabul gören birim ve terimler kullanılmalıdır. Değişik amaçlı kullanımlar (örneğin; ürünü yaymaya kıyasla tüketim) veya farklı durumlardaki ürünler (örneğin; kuruya kıyasla yaş ürün) için farklı bitki sağlığı şartları geçerli olabilir; ürünün nihai kullanım amacı veya durumu belirtilmelidir. Girilen bilgiler ticari isim ve markalara, büyüklüklere veya ticari şartlara atıf yapmamalıdır.

 

Bitkilerin botanik adları:_____________________

Buraya girilen bilgiler en azından sınıf düzeyinde, ama tercihen türler düzeyinde, kabul edilmiş bilimsel adlar kullanmak suretiyle bitkileri ve bitkisel ürünleri tanımlamalıdır.

 

Belirli bazı düzenleme konusu maddeler ve stok yemler gibi karmaşık bileşime sahip ürünler için botanik bir tanımlama vermek uygulanabilir olmayabilir. Bu durumlarda NPPO'lar uygun bir ortak tanımlayıcı ad üzerinde ikili olarak anlaşmalı veya ilgili bölümde "Not Applicable/Uygulanamaz" ya da "N/A" sözcüklerine yer verilebilir.

 

Teyit/Tasdik beyanı

Burada belirtilen bitkiler, bitkisel ürünler veya diğer düzenleme konusu maddelerin uygun resmi prosedürlere göre denetlendiği ve/veya test edildiği ve şartları âkit ithalatçı tarafça belirtilen karantina zararlılarından ari olduklarının düşünüldüğü ve düzenlemeye konu karantina dışı zararlılarınki de dahil olmak üzere âkit ithalatçı tarafın cari bitki sağlığı şartlarına uygun olacağı bu beyanla teyit olunur.

 

Bu ürün ve maddeler diğer zararlılardan pratik anlamda ari sayılmaktadır. (Opsiyonel fıkra).

 

Belirli ithalat şartlarının mevcut olması ve/veya karantina zararlıları şartlarının belirtilmiş olduğu hallerde sertifika ithalatçı ülkenin düzenlemeleri (yönetmeliği) veya şartlarına uygunluğun teyidi için kullanılacaktır.

 

İthalat şartlarının belirli olmaması ve/veya karantina zararlılarına ilişkin şartların belirtilmediği hallerde ihracatçı ülke düzenleme yönünden ilgi konusu olduğuna inandığı zararlılar hakkında teyitte bulunabilir.

 

İhracatçı ülkeler isteğe bağlı fıkrayı bitki sağlığı sertifikalarına dahil edebilir veya etmeyebilirler.

 

"...uygun resmi üreticiler..." NPPO'lar veya NPPO'nun yetki verdiği kişiler tarafından bitki sağlığı sertifikasyonu (teyidi/tasdiki) amaçlarıyla yürütülen prosedürlerle ilgilidir. Uygun olması halinde bu tür prosedürler ISPM'lerle uyumlu olmalıdır. ISPM'lerin ilgisinin olmaması veya mevcut olmamaları durumunda prosedürler ithalatçı ülkenin NPPO'su tarafından belirlenebilir.

 

"...karantina zararlılarından ari oldukları düşünülen/düşünülmekte..." bitki sağlığı prosedürlerinin uygulanmasıyla saptanabilecek sayı ve miktarlarda zararlıların mevcut bulunmayışıyla ilgilidir. Her durumda bunlardan mutlak anlamda ari olma şeklinde anlaşılmak yerine, saptanmaları veya yok edilmeleri için kullanılan prosedürlere dayanarak karantina zararlılarının mevcut olmadığına inanılması biçiminde anlaşılmalıdır. Bitki sağlığı prosedürlerinin doğalarından gelen belirsizlik ve değişkenliği olduğu ve bir ölçüde zararlıların saptanamama veya yok edilememe olasılığını içerdiği kabul edilmelidir. Bu belirsizlik ve olasılık uygun prosedürlerin belirlenmesinde dikkate alınmalıdır.

 

"...bitki sağlığı şartları..." zararlıların ortaya çıkmasını ve/veya yayılmasını önlemek için yerine getirilmesi gereken resmi olarak öngörülmüş koşullardır. Bitki sağlığına ilişkin şartlar ithalatçı ülkenin NPPO'su tarafından mevzuatta, yönetmeliklerde veya başka yerlerde önceden belirtilmelidir (örneğin; ithalat lisansları, ikili anlaşmalar ve düzenlemeler)

 

"...âkit ithalatçı taraf..." 1997 tarihli değişikliklerin yürürlüğe girmesine kadar Bitki Sağlığı Tedbirleri Hakkında Geçici Komisyona üye olanlar dahil olmak üzere IPPC'ye bağlı olmuş olan hükümetlere atıf yapmaktadır.

 

II. Ek Beyan

Ek beyanlar yalnızca ithalatçı ülke tarafından istenen bilgileri içeren ve sertifikada bir başka şekilde yer almayan beyanlar olmalıdır. Ek beyanlar asgari boyutta tutulmalı ve özet şeklinde olmalıdır. Ek beyanların metinleri örneğin bitki sağlığı yönetmeliklerinde, ithalat izinlerinde veya ikili anlaşmalarda belirtilebilir. Uygulamalar Bölüm III'de gösterilmelidir.

 

Bölüm III. Dezenfestasyon (zararlının yok edilmesi) ve/veya dezenfeksiyon uygulaması

İşaret edilen muameleler sadece ithalatçı ülke tarafından kabul edilebilir olanlar ve ihracatçı ülkede veya ithalatçı ülkenin bitki sağlığı şartlarını yerine getirmek üzere transit geçişte icra edilenler olmalıdır. Bunlar cansız/etkisiz hale getirme (devitalization) ve tohum muamelelerini içerebilir.

 

Organizasyon damgası

Bu, sertifikayı düzenleyen NPPO'nun kimliğini tanımlayan resmi mühür, damga/kaşe veya işarettir. Sertifikada matbu olarak bulunabilir veya formun tamamlanmasından sonra ihracı yapan memur tarafından sertifikaya eklenebilir. Damga veya işaretin asıl bilgileri müphem hale getirmemesine dikkat edilmelidir.

 

Yetkili memuru adı, tarih ve imza

İhracı yapan memurun adı tape edilir veya okunabilir büyük harflerle el yazısıyla yazılır (uygulanabilir olması halinde). Tarih de tape edilir veya okunabilir büyük harflerle el yazısıyla yazılır (uygulanabilir olması halinde). Ayları tanımlamada, ay, gün ve yılın karışmaması için yalnızca kısaltmalar kullanılabilir.

 

Sertifikanın bazı bölümleri daha önceden tamamlanabilir olmakla birlikte tarih imzanın atıldığı tarih olmalıdır. Sertifikalar sonradan veya önceden imzalanmış veya ikili anlaşmaya dayanmadığı sürece sevkıyatın sevkinden sonra düzenlenmiş olmamalıdır. İhracatçı ülkenin NPPO'su, yetkili memurların imzalarının gerçekliğini talep edilmesi halinde doğrulayabilmelidir.

 

Mali yükümlülük beyanı

Mali yükümlülük beyanının bitki sağlığı sertifikasına dahil edilip edilmemesi tercihe bırakılmıştır.

6. Re-export durumları ve transit için görüşler

 

Re-export amaçlı bitki sağlık sertifikası ihracat amaçlı bitki sağlık sertifikasıyla onay beyanı hariç aynıdır. Re-export bitki sağlık sertifiklarındaki onay beyanında re-export ülkedeki ulusal bitki koruma ofisi  re-export amaçlı bitki sağlık sertifikasında ; bitki sağlık sertifikasının orijinal bitki sağlık sertifikası veya onaylı kopyası ekinde olup olmadığı,  sevkiyatın yeniden paketlenip paketlenmediği, konteynerlerin orijinal veya yeni olup olmadığı ve ek inspeksiyonun yapılıp yapılmadığı gibi konularla ilgili kutuları işaretleyerek belirtir. Yüklemedeki bitki, bitki ürünleri ve diğer düzenlenmiş maddelerin künyesinin muhafaza edilmemesi, veya zararlı istilası riskine tabi yüklemeler olması  veya malların doğasını değiştirmek için işlenmiş olması  halinde re-export sertifikası düzenlenmemelidir. Re-export ülkenin ulusal bitki koruma ofisi,ihracatçıların talebi üzerine uygun bitki sağlık prosedürlerini gerçekleştirebilir ve ulusal bitki koruma ofisinin bitki sağlık ithalat isteklerinin karşılandığından emin olması durumunda, ihracat amaçlı bitki sağlık sertifikası düzenlemelidir. Menşe yeri ihracat amaçlı bitki sağlık sertifikası üzerinde parantez içinde belirtilmedir.

 

6.1  Yeniden ihracata ilişkin Bitki Sağlığı Sertifikalarının Düzenlenmesi Üzerine Görüşler

 

Yeniden ihracata ilişkin bitki sağlığı sertifikasının kısımları, belgelendirme/teyit bölümünün dışında bitki sağlığı sertifikasınınkiyle (bakınız bölüm2.1) aynıdır. Bu bölümde NPPO uygun kutular içine √ işaretleri koymak suretiyle, sertifikanın ilişiğinde orijinal bitki sağlığı sertifikası mı yoksa tasdikli bir kopyanın mı bulunduğunu, sevkıyatın yeniden ambalajlanıp ambalajlanmadığını, kapların orijinal mi yeni mi olduğunu ve ilave bir denetim/teftiş yapılıp yapılmadığını gösterir. ISPM yayın No. 7 (İhracat Sertifikasyon Sistemleri) ilave denetim ihtiyacı konusunda rehberlik sağlamaktadır.

 

Sevkiyat parçalara bölünmüş ve bunun sonucunda ortaya çıkan sevkiyat grupları ayrı ayrı ihraç ediliyorsa yeniden ihracata ilişkin bitki sağlığı sertifikaları ve orijinal bitki sağlığı sertifikasının tasdikli kopyalarının bu sevkıyat gruplarıyla birlikte bulunması talep edilecektir.

 

Re-export amaçlı bitki sağlık sertifikalarının düzenlenmesinden önce, NPPO orijinal bitki sağlık sertifikasını veya onaylı kopyasını kontrol etmelidir.Yüklemenin tekrar paketlenmesi veya yeniden yüklenmesi halinde veya zararlı istila riski veya kontaminasyon tespitinde ek inspeksiyon gerçekleştirilmelidir.Yükleme yeniden paketlenmemişse, yüklemenin bitki sağlık güvenliği muhafaza edilmişse,re-export ülkenin NPPO'su malın inspeksiyonunda iki opsiyona sahiptir:

-bitki sağlık ithal isteklerinin aynı veya daha az bağlayıcı olması halinde re-export ülkenin NPP ofisi ek inspeksiyonu üstlenmez

-bitki sağlık ithal isteklerinin farklı veya daha çok bağlayıcı olması halinde  re-export ülkenin NPPO ofisi ek deklerasyonu üstlenir, sevkiyatın ithalatçı ülkenin bitki sağlık taleplerine uyduğunu garanti eder .

 

Varış ülkesinin, re-export ülke tarafından gerçekleştirilemeyen  yetiştirme döneminde inspeksiyon, toprak testi gibi  bitki sağlık ithalat talepleri olabilir. Bu tür durumlarda re-export ülkesi ihracat veya re-export için bitki sağlık sertifikasını aşağıdaki durumlardan birinin olması halinde  

 

Eğer:

-orjin ülke tarafından ihracat amaçlı bitki sağlık sertifikasında özel bilgilerin bulunması veya deklare edilmesi

 

-varış ülkesinin bitki sağlık ithalat isteklerine uygun,eşit, şekilde örneklere laboratuvar testleri uygulanması veya işlem görmesi gibi  alternatif bitki sağlık önlemlerinin uygulanması halinde

 

Re-export amaçlı bitki sağlık sertifikasında istenilen ek deklerasyonlar re-export ülkeninin ululsal bitki koruma organizasyonunun faaliyetlerine uygun olmalıdır. Orjinal bitki sağlık sertifikası veya onaylı kopyalarından gerçekleştirilen ek deklerasyonlar re-export amaçlı bitki sağlık sertifikalarına aktarılmamalıdır edilmemelidir.

 

Re-export işlemin rutin bir şekilde meydana gelmesi halinde menşe ve re- export ülkelerdeki ulusal bitki koruma organizasyonlar arasında talepler üzerine uygun prosedürler konusunda anlaşmaya varılabilir  Bu durum bitki sağlık önlemleri üzerine ulusal bitki koruma organizasyonu ile yazışmaların değişimini içerebilir. Yetiştirme döneminde gerçekleştirilen inspeksiyonlar , toprak testi gibi  menşe yerinde uygulanan re-export ülkenin taleplerini karşılayan durumları içerebilir.

 

Orijinal bitki sağlık sertifikası veya onaylı kopyası sevkiyatta re-export amaçlı sertifikayla  beraber bulunmalıdır.

 

 

6.2.Transit

 

Bir sevkıyat ithal edilmemiş ancak zararlı istilası veya kontaminasyonuna maruz kalmaksızın bir ülkeden transit geçiş halinde ise NPPO'nun bir bitki sağlığı sertifikasıveya yeniden ihracata ilişkin bir bitki sağlığı sertifikası düzenlemesine ihtiyaç yoktur.Bununla beraber, sevkıyat bir zararlı istilası veya kontaminasyonuna maruz kalmışsaNPPO bir bitki sağlığı sertifikası düzenlemelidir. Sevkıyat parçalara ayrılmışsa, başkasevkıyatlarla birleştirilmişse veya yeniden ambalajlanmışsa NPPO yeniden ihracata ilişkin bir bitki sağlığı sertifikası düzenlemelidir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 EKLER

 

İhracat amaçlı Bitki Sağlık Sertifikası Örneği

No___________

 

___________________________________________________ Bitki Koruma Organizasyonu

 

KİME:_______________________________ Bitki Koruma Organizasyonu/Organizasyonları

 

 

I. Sevkıyatın Tanımı

 

İhracatçının adı ve adresi:______________________________________________________

Alıcının beyan edilen adı ve adresi:_______________________________________________

Ambalajların sayısı ve tarifi:____________________________________________________

Ayırt edici işaretler:___________________________________________________________

Menşei:____________________________________________________________________

Beyan edilen nakliye yol ve araçları:______________________________________________

Beyan edilen giriş noktası:______________________________________________________

Ürünün adı ve beyan edilen miktar: __________________________________________

Bitkilerin botanik adları:_______________________________________________________

 

Burada belirtilen bitkiler, bitkisel ürünler veya diğer düzenleme konusu maddelerin uygun resmi prosedürlere göre denetlendiği ve/veya test edildiği ve şartları âkit ithalatçı tarafça belirtilen karantina zararlılarından ari olduklarının düşünüldüğü ve düzenlemeye konu karantina dışı zararlılarınki de dahil olmak üzere âkit ithalatçı tarafın cari bitki sağlığı şartlarına uygun olacağı bu beyanla teyit olunur.

 

Bu ürün ve maddeler diğer zararlılardan pratik anlamda ari sayılmaktadır.*

 

 

II. EK Deklerasyon

 

III. Dezenfestasyon (Zararlının Yok Edilmesi) Defedilmesi ve/veya Dezenfeksiyon Uygulaması

 

Tarih____________ Muamele_________ Kimyasal (aktif madde)______________________

Süre ve sıcaklık______________________________________________________________

Yoğunluk___________________________________________________________________

Ek Bilgi____________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

İhraç edildiği yer_____________________________________________________________

 

 (Organizasyonun damgası/kaşesi) Yetkili memurun adı____________________________

 

 Tarih_______________(İmza)_____________________________

 

Bu sertifikayla ilgili olarak (Bitki Koruma Organizasyonunun adı)'nın veya onun herhangi bir memuru veya temsilcisinin hiçbir mali yükümlülüğü olmayacaktır.*

 

*Opsiyonel fıkra

 

 

Yeniden ihracata ilişkin Bitki Sağlık Sertifikası Örneği

 

No___________

 

____________________(yeniden ihracat için âkit taraf)'ın Bitki Koruma Organizasyonu

 

KİME:_____________(ithalatçı âkit taraf(lar)'ın Bitki Koruma Organizasyonu/ Organizasyonları

 

 

I. Sevkıyatın Tanımı

 

İhracatçının adı ve adresi:______________________________________________________

Alıcının beyan edilen adı ve adresi:_______________________________________________

Ambalajların sayısı ve tarifi:____________________________________________________

Ayırt edici işaretler:___________________________________________________________

Menşei:____________________________________________________________________

Beyan edilen nakliye yol ve araçları:______________________________________________

Beyan edilen giriş noktası:_____________________________________________________

Ürünün adı ve beyan edilen miktar: __________________________________________

Bitkilerin botanik adları:_______________________________________________________

 

Yukarda belirtilen bitki, bitkisel ürünler ve diğer düzenlemeye konu maddelerin __________'dan (âkit menşe taraf)____________'a (yeniden ihracat için âkit taraf) ___ no.lu Bitki Sağlığı sertifikası, bu sertifika ilişiğinde *orijinal £ tasdikli kopya £ kapsamında ithal edildiği, ambalajlandıkları £ yeniden ambalajlandıkları £, orijinal £ *yeni £ kaplarda oldukları, orijinal bitki sağlığı sertifikasına £ ve ilave denetime £ dayalı olarak ithalatçı âkit tarafın cari bitki sağlığı şartlarına uygun olduğunun düşünüldüğü ve ________________'de depolanması sırasında (yeniden ihracat için âkit taraf), sevkıyatın zararlı istilası veya enfeksiyonuna maruz bırakılmadığı bu beyanla teyit olunur.

 

*Uygun kutunun £ içine √ işareti koyunuz.

 

II. EK BEYAN

 

III. Dezenfestasyon (zararlının yok edilmesi) ve/veya Dezenfeksiyon Uygulaması

 

Tarih__________ Muamele______ Kimyasal (aktif madde)___________________________

Süre ve sıcaklık______________________________________________________________

Yoğunluk___________________________________________________________________

Ek Bilgi____________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

İhraç edildiği yer_____________________________________________________________

 

 (Organizasyonun damgası/kaşesi) Yetkili memurun adı____________

 

 Tarih_______________(İmza)_________________________

 

Bu sertifikayla ilgili olarak (Bitki Koruma Organizasyonunun adı)'nun veya onun herhangi bir memuru veya temsilcisinin hiçbir mali yükümlülüğü olmayacaktır.**

 

** Opsiyonel fıkra

 

 

 

 

Bitki sağlığı tedbirleriyle ilgili uluslararası standartlar, rehber bilgiler ve tavsiyeler hakkında daha fazla bilgi ve cari yayınların tam bir listesi için lütfen aşağıdaki organizasyon sekreterliğiyle temas kurun:

 

 

Uluslararası Bitki Koruma Konvansiyonu Sekreterliği

 

Posta ile: IPPC Secretariat

                 Plant Protection Service

                 Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO)

                 Viale delle Terme di Caracalla

                 00100 Rome, Italy

Faks:                                        +39-06-570.56347

E-mail:     ippc@fao.org

Web sitesi:                            http://www.ippc.int

 

 

Bitki Sağlığı Tedbirleri için Uluslararası Standartlar (ISPMs)

 

Bitki Koruma Konvansiyonunun Yeni Gözden Geçirilmiş Metni, 1997, FAO, Roma

ISPM Yay. No. 1 : Uluslararası ticaretle ilgili olarak bitki karantinası ilkeleri, 1995, FAO

ISPM Yay. No. 2   : Risk analizi için rehber bilgiler, 1996, FAO, Roma

ISPM Yay. No. 3   : Egzotik biyolojik kontrol maddelerinin ithalatı ve serbest bırakılması için tutum kodu, 1996, FAO, Roma

ISPM Yay. No. 4  : Zararlılardan ari alanların tesisi için şartlar, 1996, FAO, Roma

ISPM Yay. No. 5   : Bitki sağlığı terimleri sözlüğü, 1999, FAO, Roma

Sözlük Eki No. 1   : Düzenlemeye konu olan zararlıların resmen kontrolü kavramının yorumlanması ve uygulanması hakkında rehber bilgiler, 2001, FAO, Roma

ISPM Yay. No. 6  : Gözetim için rehber bilgiler, 1997, FAO, Roma

ISPM Yay. No. 7   : İhracat sertifikasyon sistemi, 1997, FAO, Roma

ISPM Yay. No. 8  : Bir alanda zararlı statüsünün belirlenmesi, 1998, FAO, Roma

ISPM Yay. No. 9  : Zararlıları yok etme programları için rehber bilgiler, 1998, FAO, Roma

ISPM Yay. No.10  : Zararlılardan ari üretim yerleri ve üretim mevkileri/sitelerinin tesisi için şartlar, 1999, FAO, Roma

ISPM Yay. No.11 : Karantina zararlıları için zararlı risk analizi, 2001, FAO, Roma

ISPM Yay. No.12  : Bitki sağlığı sertifikaları için rehber bilgiler, 2001, FAO, Roma

ISPM Yay. No.13  : Uygunsuzluğun ve acil eylem bildirimi için rehber bilgiler, 2001, FAO, Roma